27 grudnia 2009 r. Imieniny: Fabioli, Jana, Żanety
redakcja
partnerzy
subskrypcja
współpraca
forum


Odeslania w tekstach prawnych

Kategoria: administracja
Data publikacji: 2008-08-12 10:48:20
Autor: Redakcja

Odesłania w tekstach prawnych na przykładzie odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu nadzorczym nad samorządem terytorialnym.

Nowe Zeszyty Samorządowe, NR 2/2008, s. 9-18.

Jan Dytko

Odesłania w tekstach prawnych na przykładzie odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu nadzorczym nad samorządem terytorialnym.

1. W zasadniczym podziale przepisów odsyłających sensu largo wyodrębniamy dwie grupy (wg J. Wróblewskiego¹): 1) przepisy odsyłające systemowo (odsyłają do innych przepisów należących do systemu prawa), do których zaliczamy przepisy blankietowe (sankcji i dyspozycji), klauzule derogacyjne, przepisy analogii stosowania prawa oraz przepisy kompetencyjne i nawołujące; 2) przepisy odsyłające pozasystemowo (odsyłają do reguł spoza systemu prawa), do których zaliczamy przepisy porządkowe - taryfowe, przepisy techniczne oraz reguły społeczne.

2. Niniejsze opracowanie ogranicza się do analizy przepisów odsyłających systemowo - przepisów analogii stosowania prawa, na przykładzie odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu nadzorczym nad działalnością samorządu terytorialnego. Odesłania takie zawarte są w: - art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, - art. 79 ust. 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiato¬wym, - art. 82 ust. 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa.

3. Czym jest zatem owo odpowiednie stosowanie przepisów prawa? W głębszym spojrzeniu na to zagadnienie należy stwierdzić, że nie jest to czynność o jednolitym charakterze. Sam zwrot „odpowiednie stosowanie" jest niejednoznaczny. Istnieje pogląd, że obejmuje on trzy grupy sytuacji (różne ze względu na uzyskiwany efekt), gdy jakieś przepisy prawa są stosowane „odpowiednio". Pierwsza grupa obejmuje wszystkie przypadki, gdy określone przepisy prawa bądź grupy przepisów są stosowane bez żadnych zmian. Zachodzi tu zwykłe przeniesienie przepisów prawa do danego zakresu odniesienia (zakresem tym są okoliczności, w jakich ma dojść do zastosowania przepisów odesłania). W drugiej grupie wyodrębnimy te sytuacje, gdy odnośne przepisy prawa będą stosowane ze zmianami, zatem gdy zostaną poddane tzw. modyfikacji. Modyfikacja jest potrzebna wtedy, kiedy ustawodawca w sposób ogólny odwołuje się do przepisów, które mają być odpowiednio zastosowane. Trudność modyfikacji polega na tym, że stosujący prawo musi dokonać oceny, czy treść danego przepisu prawa w danym układzie odniesienia może ulec zmianie i jak daleka może być to zmiana. Jeżeli ustawodawca w przepisach odsyłających odwołuje się do konkretnego artykułu względnie paragrafu lub ustępu przepisu odesłania (jednostki klasyfikacyjnej aktu normatywnego), modyfikacja będzie wykluczona². W trzeciej grupie przepisów „odpowiednio" stosowanych znajdziemy te przepisy, których nie da się w ogóle zastosować w danym zakresie odniesienia. Dzieje się tak dlatego, że przepisy te są albo bezprzedmiotowe względem tego zakresu, albo sprzeczne z jego przepisami. Bezprzedmiotowość będzie oznaczała zupełną nieprzystosowalność danych przepisów w określonych okolicznościach ze względu na ich wyrazistą odrębność. Sprzeczność natomiast zachodzi wówczas, gdy przepisy układu odniesienia normują określoną sytuację w sposób wyczerpujący i odmienny (bez potrzeby uciekania się do innych przepisów prawa), a przepisy odpowiednio stosowane są im przeciwne.

4. Tytułem niewyczerpującego przykładu zostaną przedstawione przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zaliczane do poszczególnych grup przepisów „odpowiednio" stosowanych w postępowaniu nadzorczym: Grupa l 1. art. 7 - nakładający na organy nadzoru obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (zasada prawdy obiektywnej); 2. art. 10 § 1 - dający prawo organom samorządowym do czynnego udziału w każdym stadium postępowania nadzorczego (zasada czynnego udziału). Grupa II 1 . art. 65 § 1 - uprawniający organ nadzoru do uznania się za niewłaściwy w sprawie prowadzenia postępowania nadzorczego, obligujący jednocześnie ten organ do przekazania uchwały lub zarządzenia właściwemu organowi nadzoru (przekazanie takie następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie). Grupa III 1. art. 11 - w postępowaniu nadzorczym nie obowiązuje zasada przekonywania-wykonanie rozstrzygnięcia nadzorczego nie jest uzależnione od woli organu samorządowego, którego dotyczy rozstrzygnięcie, 2. art. 12 - nie obowiązuje również zasada szybkości postępowania - czas trwania postępowania nadzorczego ograniczony jest terminem 30 dni (art. 91 ust.1 usg; art. 79 ust.1 usp; art. 82 ust.1 usw).

5. Wyróżnione trzy grupy odpowiedniego stosowania przepisów spotykane są we wszystkich gałęziach prawa. Nie ma jednak gałęzi, w której ustawodawca preferowałby odesłania. Różnice pomiędzy stosowaniem przepisów prawa bez zmian, a stosowaniem ze zmianami polegają na odmiennym sposobie ustalenia dyspozycji normy prawnej, a także modyfikacji przynajmniej po części hipotezy tej normy. Uprawnione jest więc twierdzenie, że gdy mamy do czynienia z „odpowiednim" stosowaniem przepisów prawa, zawsze dochodzi do zbudowania nowej normy prawnej. Jej kształt zależy wszakże wyłącznie od stosującego prawo. Na nim spoczywa bowiem obowiązek nadania tej normie ostatecznej treści. Nie ma tu jednak pełnej dowolności. Stosujący prawo musi mieć na uwadze racjonalność normy prawnej³. Oznacza to uwzględnianie rzeczywistych możliwości w konstruowaniu normy, opartych na zasadach logiki i doświadczenia życiowego.

1. J. Wróblewski, Przepisy odsyłające, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego. Nauki Humanistyczno-Społeczne, Seria l, Łódź 1964, z.35, s. 4 - 20. 2. J. Nowacki, „Odpowiednie" stosowanie przepisów prawa, PiP 1964 r., z. 3, s. 371. 3. tenże, s. 372.



  powrót do strony głównej
  wersja do druku
  wyślij znajomemu







Aktualnie brak komentarzy do tego tekstu.